تکیه امامزاده زید قسمت دوم

 

بقعه مورد نظر بنائى است قديمى كه دركنار بقعه و صحن چهل اختران قم واقع شده وازخشت وگلي محقر و فاقد تزيينات هنرى مى باشد، اين بقعه از بناهاى قرون وسطى و قبل از تاريخ احداث ايوان بنظر مى رسد كه ايوان و كفشكن بعدا بدان افزوده شده اند و گنبد آنهم تجديد بنا شده است، يعنى در كل اين مجموعه در سه قرن مختلف و هر قسمتى جداى از ديگرى بنيان گرديده است بدينگونه كه بقعه در قرن هفتم و ايوان در قرن نهم و گنبد در قرن دهم ساخته شده است.

برفراز اين بقعه گنبدى شلجمى بنا شده كه فاقد كاشى كارى و تزيينات هنرى است و ميانه بقعه مرقدى است با جدار گچى تعميرى كه سطح آن با كاشيكارى خشتى آراسته شده است و در اطراف اين مرقد ضريح مشبك از چوب به رنگ سبز ديده مى شود.

در جهت شرقى بقعه ايوانى است كه مدخل بقعه از زير آن باز شده است كه آراسته به كتيبه گچبرى زيبائى مى باشد كه از لحاظ كمى كوچك بنظر مى رسد ولى از نظر كيفى حائز اهميت است بويژه كه داراى تاريخى اصيل است و پس از پنج قرن كه از تاريخ بناى آن مى گذرد با اينكه در برابر باد و باران قرار دارد هنوز هم سالم و چنان است كه گوئى جديدا ساخته و پرداخته شده است.

اين ايوان به دهانه 3 و عرض 2/ 1 و ارتفاع 50/ 3 متر كه در قسمت پائينش تا دو متري ساده و بالاى آن آراسته به همان گچبرى با رنگ آميزى به خط ثلث برجسته در زمينه منقش به گل و بوته هاى نمايان متن آيه و حديث و عباراتى حاكى از نام باني(خواجه بهاء الدين هبه‌الله قمي) [۲۰]و تاريخ بنا به سال 847 هـ .ق به چشم مى خورد كه متن كتيبه چنين است:

بسم الله الرحمن الرحيم، كل شيء هالك إلا وجهه له الحكم وايه ترجعون قال النبى الامي(ص): من زار احدا من ذريتي فكانما زارنى و من زارنى فقد زار الله عزوجل. هذا مضجع الامام زيد بن الامام زين العابدين عل بن الامام الحسين بن علي(عليه السلام)، تشرف بهذا البناء الصدر الكبير خواجه بهاء الدين هبه الله القمى فى شهور سنه سبع اربعين وثمانمائه. هـ . اما چون مدخل بقعه نخست از جانب شمالى بقعه بوده در اين قسمت ايوانى قرار داشته كه پس از بنيان ايوان شرقى و گشودن باب جديد آنرا به صورت رواق و انبار در آورده اند، كه اين نيز باستانى بوده و بشهادت ابيات آينده كه در سينه جرز آن گچبرى شده از بناهاي سال 979 هـ .ق ميباشد .

در اين رواق قديمى علاوه بر طاقچه هاى قديمى مقرنس كه فقط يكى از آنها باقى مانده، دو اثر هندى باستانى و يك لوحه سنگ پشمى وجود دارد كه متأسفانه فقط دو تاى آن سالم و مابقى در تعميرات از بين رفته است. 1ـ كتيبه گچبرى شده در جنوب غربى و ابتداى پاطاق طاق بند بمانند تابلوى نفيس به طول 40 سانتيمتر و عرض 35 سانتيمتر كه روى آن به خط غير برجسته نستعليق زرشكى در زمينه‌ طلائى ابيات ذيل نوشته شده است . [۲۱]:

به يك دانه گندم زلطف إلا تمام است گنبد به اقبال شاه

بسعي ابراهيم بن اويس رسيده به اتمام از آن نيكخواه

خرد گفت تاريخ آنرا بخوان بهفتاد و نه و نهصدش كن نگاه

2ـ مقرنس گچى زيبا در چهار رديف كه بسيار خوش خط و مثلث الشكل كه جايگاه قرآن يا چراغ بوده و مقدارى از آن تخريب شده است.

3ـ لوحى از سنگ يشم كه در جبهه درگاه ورودى بقعه بخط ثلث برجسته عبارات ذيل در چهار سطر حجارى شده است:(چون داخل روضه شاهزاده زيد بن امام زين العابدين(عليه السلام)شدى بگوى بسم الله و بالله و على مله رسول الله(ص). بانى تعميرات ايوان استاد على اكبر).

در جهت غربى بقعه مسجدى است به شكل دو مستطيل، تو در تو كه داراى چهار ستون سنگى مي باشد كه اقامه نماز جماعت و ديگر مراسم از آن استفاده مى شود،

تازه ترین مطالب

یادداشت سردبیر

@Aseman_Mag

ما را دنبال کنید

پربازدیدهای این هفته